بوتاکس نام اختصاری سم بوتولینیوم است. این سم قوی از یک نوع باکتری با نام کلوستیریدیوم بوتولینیوم ترشح می‌شود. تزریق مقدار کمی از این ماده به طور مستقیم در ماهیچه، فعالیت ماهیچه را کم کرده و خطوطی را که در نتیجه پرکاری آن روی صورت به وجود می‌آید، از بین می‌برد. درنتیجه صورت جوان‌تر، صاف‌تر و شاداب‌تر به نظر می‌رسد. بوتاکس در سال ۱۸۹۵ کشف شد و برای اولین بار در سال ۱۹۸۰ در علم پزشکی هنگام آزمایش تاثیرات آن بر رفع گرفتگی عضلات گردن مورد استفاده گرفت.

چه نوع چروک‌ها‌یی توسط بوتاکس برطرف میشود؟
چروکهای صورت به دودسته تقسیم میشوند:

چروک‌های استاتیک :که در حالت استراحت پوست، بر روی آن مشاهده می‌شوند. این چروک‌ها عمدتاً معلول عوامل مضر و آسیب‌رسان خارجی نظیر آفتاب هستند و در نتیجه تغییر بافت اصلی پوست ایجاد می‌شوند. به همین دلیل به درمان با ترکیبات اسیدهای میوه و AHA، روش لایه‌برداری شیمیایی، میکرودرم ابریژن و لیزردرمانی برای نوسازی پوست به‌ خوبی پاسخ می‌دهند.

چروک‌های دینامیک : که در نتیجه فعالیت زیاد عضلانی در ناحیه صورت پدیدار می‌شوند و عمدتاً ناشی از عادت‌های غلط و عوامل آسیب‌رسان داخلی هستند. این چروک‌ها معمولاً در یک‌سوم فوقانی صورت مشاهده می‌شوند.

چروک‌های شعاعی اطراف چشم‌ها موسوم به چروک‌های پاکلاغی یا پنجه‌کلاغی، چروک‌های افقی پیشانی و چروک‌های اخم ناحیه میانی صورت از این نوع هستند. چروک‌های دینامیک معمولاً از چروک‌های استاتیک عمیق‌ترند و به‌خوبی به درمان با تزریق ماده بوتولینوم پاسخ می‌دهند. استفاده از ماده بوتولینوم، روشی انتخابی و مطمئن برای کاهش چروک‌های دینامیک دور چشم، چروک‌های افقی پیشانی و چروک‌های اخم صورت است.

بوتاکس چگونه عمل می‌کند؟

وقتی فردی به دلیل ناراحت بودن از به وجود آمدن چین و چروک و خطوط روی صورتش به پزشک مراجعه می‌کند، برحسب وضعیت پوستش، درمان‌های متفاوتی از جمله بوتاکس به او پیشنهاد می‌شود. این نوع درمان در کلینیک‌ها و مراکز پزشکی انجام می‌شود. مقدار کمی از بوتاکس توسط سوزن ظریف به داخل عضلات زیر چروک تزریق میشود، این باعث غیر فعال شدن عضله تولید کننده چین میشود و نتیجتاً چروک فعال محو میشود. برای همین بوتاکس برای برطرف کردن چین اخم (بین دو ابرو)،خطوط پیشانی و خطوط دور چشم بسیار عالی عمل میکند.
آیا تزریق بوتاکس درد دارد؟

با استفاده از بیحسی موضعی یا کمپرس یخ به مدت چند دقیقه محل تزریق تقریبا بیحس میشود بنابراین بیمار موقع تزریق فقط سوزش مختصری احساس میکند. بعد از تزریق هم با گذاشتن کمپرس یخ درد بیمار کاهش میابد. همچنین برای اثر بخشی بیشتر آن به بیمار توصیه می گردد تا با عضلات صورت بازی کند (اخم کند و باز کند ولی هرگزمحل را ماساژ ندهد )

آیا تزریق بوتاکس عوارض دارد؟

بوتاکس روشی کم‌عارضه است و عوارض مطرح‌شده برای آن نادر، جزئی و گذرا هستند. از عارضه‌های بی‌اهمیت و گذرای بعد از تزریق می‌توان به قرمزی محل تزریق، ورم موضع، خون مردگی به خصوص در نواحی دور چشم، درد محل تزریق، سردردی که ممکن است تا ۳ ساعت طول بکشد، تهوع مختصر، ضعف عمومی و خارش اشاره کرد. بعضی عوارض احتمالی دیررس که اهمیت بیشتری دارند نظیر دوبینی، افتادگی پلک و ابرو نیز مطرح هستند. البته این احتمال وجود دارد که بوتاکس به اشتباه به ماهیچه‌های کناری تزریق شود یا حتی در اثر تزریق عمیق روی آنها تاثیر بگذارد. تزریق بوتاکس به ماهیچه بالا برنده پلک موجب افتادگی کامل یا بخشی از پلک به مدت شش تا هشت هفته می‌شود. از جمله تاثیرات ثانویه تزریق بوتاکس می‌توان به خشکی موقتی چشم، اشک، تورم پلک، خطای دید، التهاب قرنیه، هماتوم یا تراوش و تجمع موضعی خون که به زودی منعقد می‌شود، دردهای موقتی و سوزش خفیف اشاره کرد.

توجه داشته باشید که در صورت بروز ورم شدید در ناحیه تزریق ماده، خونمردگی وسیع و نیز مشاهده افتادگی در پلک و ابرو باید پزشک را از آنها مطلع کرد.

هم اکنون بوتاکس در آمریکا روشی است که بیشترین استفاده از آن برای زیبا‌سازی صورت می شود. و هنرپیشه های هالیودی بیشترین مصرف کنندگان این ماده می‌باشند.

چند بار باید تزریق را تکرار کرد؟

تزریق بوتاکس روش سریع و موثر برای رفع چروک است. مدت تزریق بوتاکس بین ۲۰ – ۱۰ دقیقه است. شروع اثر بوتاکس بین۷ ـ ۴ روز است. مزیت دیگر این روش برگشت سریع به سر کار است. اثرات تزریق بوتاکس بسته به تعداد تزریق قبلی بین ۶ – ۴ ماه طول میکشد.

تزریق دوم معمولاً ۳ تا ۴ ماه بعد از نوبت اول و تزریق سوم ۱۲ ماه بعد از اولین تزریق، با هدف دوام حالت فلجی عضلات صورت و صاف ماندن پوست و ایجاد عادت اجتناب از حالات تولیدکننده چروک، انجام می‌شود. پس از چند نوبت تزریق به فرد آموزش داده می‌شود تا در صورت مشاهده برگشت انقباضات و چروک‌های قبلی، برای تزریق مجدد مراجعه نماید.

چه کسی کاندید مناسب برای تزریق بوتاکس است؟

هر کسی که خواهان این است که چهره جوان‌تر و کم چروک‌تری داشته باشد کاندید مناسبی برای تزریق است.

در چه کسانی نباید تزریق بوتاکس انجام شود؟

زنان باردار، زنان شیرده، کودکان زیر دوازده سال، افرادی که از تزریق ماده انتظارات غیرواقعی دارند، بیمارانی که ثبات روانی ندارند، افراد با سابقه حساسیت نسبت به هرکدام از اجزای دارو، افراد با سابقه بیماری‌های عصبی ‌ـ ‌عضلانی مانند میاستنی‌گراو و ام‌اس، کسانی که تحت درمان با داروهای آنتی‌بیوتیکی نظیر جنتامایسین قرار دارند و نیز مصرف‌کنندگان گروهی از داروهای قلبی نمی توانند ازاین ماده استفاده کنند.